Khi quyết tâm giảm cân, phản xạ đầu tiên của rất nhiều người là lao thẳng lên máy chạy và chạy cho đến khi không còn thở nổi, với niềm tin rằng càng mệt thì càng giảm được nhiều. Cardio đúng là một công cụ tốt và cần thiết, nhưng nếu dùng sai cách, bạn hoàn toàn có thể tốn rất nhiều sức lực và mồ hôi mà cân nặng vẫn cứ đứng yên một chỗ. Đổ mồ hôi nhiều chỉ là phản ứng làm mát của cơ thể, nó không phải thước đo lượng mỡ bị đốt cháy.
Giảm cân về bản chất là một bài toán năng lượng
Nguyên lý cốt lõi này không bao giờ thay đổi: muốn giảm mỡ, bạn cần tiêu hao nhiều năng lượng hơn lượng nạp vào trong một khoảng thời gian đủ dài. Cardio giúp làm tăng vế tiêu hao của phương trình. Nhưng nếu sau mỗi buổi tập bạn lại ăn bù gấp đôi vì nghĩ rằng mình đã xứng đáng được thưởng, thì cán cân năng lượng lại lặng lẽ trở về đúng điểm xuất phát, và mọi nỗ lực chạy bộ coi như công cốc.
Hai kiểu cardio, hai vai trò
- Cường độ thấp và đều: như đi bộ nhanh, đạp xe nhẹ hay chạy chậm trong thời gian dài, dễ duy trì và ít gây mệt mỏi quá mức.
- HIIT: xen kẽ những đợt gắng sức ngắn với các quãng nghỉ, tốn ít thời gian hơn nhưng đòi hỏi nền tảng thể lực và khả năng phục hồi tốt.
Đừng quên tập sức mạnh
Một trong những sai lầm thường gặp nhất khi giảm cân là chỉ chăm chăm vào cardio mà bỏ hẳn tập sức mạnh. Hậu quả là khi giảm cân, cơ thể có thể mất đi cả cơ bắp chứ không chỉ riêng mỡ, khiến vóc dáng trở nên nhão và yếu đi. Việc giữ lại cơ trong quá trình giảm cân giúp thân hình săn chắc hơn và quan trọng là duy trì khả năng đốt năng lượng ở mức cao hơn ngay cả khi bạn đang ngồi nghỉ, tạo lợi thế lâu dài.
Người mới nên bắt đầu từ đâu
Nếu bạn đã lâu rồi không vận động, đừng nhảy ngay vào những buổi tập cường độ cao. Hãy khởi đầu một cách khôn ngoan bằng cardio cường độ thấp và đều, khoảng ba đến bốn buổi mỗi tuần, mỗi buổi chừng ba mươi phút. Khi nền tảng thể lực đã vững vàng và bạn thấy mình hồi phục tốt, lúc đó mới thêm vào một vài buổi cường độ cao xen kẽ. Nguyên tắc tăng tiến từ từ luôn an toàn và bền vững hơn việc cố nhảy vọt ngay từ đầu rồi kiệt sức.
Theo dõi đúng chỉ số
Cân nặng dao động liên tục theo lượng nước và thức ăn trong cơ thể suốt cả ngày, nên nó rất dễ gây hiểu lầm và khiến bạn nản lòng vô cớ. Hãy theo dõi thêm số đo vòng eo, cảm giác quần áo rộng hay chật ra sao, và mức năng lượng của bạn mỗi ngày. Có những giai đoạn bạn vừa giảm mỡ vừa tăng cơ nên con số trên cân gần như không đổi, nhưng người lại gọn gàng và rắn rỏi hơn trông thấy. Đó mới là kết quả đáng mừng nhất.
Bền vững quan trọng hơn cực đoan
Kế hoạch giảm cân tốt nhất không phải là kế hoạch khắc nghiệt nhất, mà là kế hoạch bạn có thể kiên trì theo đuổi trong nhiều tháng mà không kiệt sức hay chán ghét. Một mức cardio vừa phải, ăn uống hợp lý có kiểm soát và ngủ đủ giấc sẽ luôn thắng mọi chương trình ép xác kéo dài được vài tuần rồi bỏ cuộc trong mệt mỏi. Hãy chọn con đường bạn đi được lâu dài, chứ đừng chọn con đường ngắn mà gục giữa chừng.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo. Hãy khởi động kỹ trước mỗi buổi và tăng cường độ từ từ. Nếu bạn có bệnh tim mạch, huyết áp, vấn đề khớp hoặc từng chấn thương, hãy hỏi bác sĩ hoặc huấn luyện viên trước khi tập cardio cường độ cao.