Bonsai thường khiến người ta e dè vì nghĩ phải là nghệ nhân lâu năm mới chơi được. Thật ra cốt lõi của bonsai chỉ là nuôi một cây nhỏ trong chậu nông và dần định hình dáng cho nó. Người mới hoàn toàn có thể bắt đầu, miễn là chấp nhận rằng đây là cuộc chơi của sự kiên nhẫn.
Chọn cây đầu tiên
Đừng vội mua một tác phẩm đắt tiền. Hãy bắt đầu với cây dễ tính, sức sống mạnh và chịu cắt tỉa tốt như cần thăng, sanh, si, hay linh sam. Những cây này tha thứ cho sai lầm của người mới và mau bật chồi sau khi cắt, giúp bạn học nhanh mà ít nản.
Cách trồng
Bonsai trồng trong chậu nông nên giá thể phải cực kỳ thoát nước để tránh úng. Trộn đất với akadama, đá pumice và trấu hun, hoặc đơn giản hơn là đất thịt với cát và sỏi nhỏ. Khi vào chậu, cố định gốc bằng dây để cây không lung lay, phủ một lớp rêu hoặc sỏi nhỏ giữ ẩm bề mặt.
Cách chăm sóc
- Ánh sáng: phần lớn bonsai là cây ngoài trời, cần nhiều nắng, nên đặt ban công hay sân thượng thay vì trong nhà
- Nước: chậu nông nhanh khô nên kiểm tra mỗi ngày, tưới đẫm khi mặt đất se, tránh để khô kiệt
- Đất: bón phân loãng đều đặn trong mùa sinh trưởng vì lượng đất ít, dinh dưỡng cạn nhanh
Tỉa cành và uốn dáng cơ bản
Tỉa để giữ dáng và kích cây phân nhánh: cắt bớt cành mọc lộn xộn, cành đâm thẳng đứng hay đâm vào trong. Uốn bằng dây nhôm quấn quanh cành rồi nắn nhẹ theo hướng mong muốn, giữ vài tháng cho cành định hình rồi tháo trước khi dây hằn vào vỏ.
Một cây bonsai đẹp không được làm xong trong một ngày, nó được nuôi lớn qua nhiều mùa.
Sâu bệnh thường gặp
Bonsai để ngoài trời dễ gặp rệp, nhện đỏ và đôi khi nấm trên lá khi tán quá rậm. Giữ tán thông thoáng, kiểm tra lá thường xuyên và dùng chế phẩm sinh học khi mới chớm bệnh. Vàng lá hàng loạt thường do tưới sai nhịp, hãy soát lại chế độ nước trước tiên.
Lưu ý
Sai lầm lớn nhất của người mới là nuôi bonsai trong nhà như cây cảnh để bàn rồi thắc mắc sao cây suy. Hãy nhớ đa số bonsai là cây ngoài trời, và đừng nóng vội tạo dáng khi cây chưa đủ khỏe.